Voorjaar 2021.

Voorjaar 2021.

Begin maart was er al volop activiteit op ons bedrijf. Een aantal loonbedrijven reden hier verschillende meststoffen uit. Van der Stelt begon op 1 maart als eerste met de Natu C, een kalimeststof die we gebruiken op brouwgerst en pootaardappelen. Twee dagen later werd er door Bruggers varkensdrijfmest geïnjecteerd, dit is de basis bemesting voor de zetmeelaardappels en de suikerbieten. En ook Meilof spoot begin maart de protamylasse op het land, ook een kali meststof, maar met minder stikstof als Natu C. In die zelfde periode strooiden we zelf NaKaMag op het land en spoten we NTS om onze gewassen van een perfect afgestemde hoeveelheid mineralen te voorzien. Aansluitend werd de brouwgerst gezaaid. Deze ging onder prima omstandigheden de grond in. Eind maart waren alle percelen al mooi groen. Vervolgens zouden de suikerbieten de grond in. Maar tijdens de eerste zondag van maart regent het behoorlijk. Pas drie dagen later op 10 maart werd het eerste perceel suikerbieten gezaaid. De dagen daaropvolgende viel er ruim 40 mm regen. Pas 22 maart konden we verder met het zaaien van de suikerbieten. Een paar dagen laten zijn we begonnen met het poten van de zetmeelaardappels. Dit gebeurde om bijzonder mooie en warme omstandigheden. Begin april startten we met de pootaardappel. Toen stonden de eerste suikerbieten er al boven. Het Paasweekend gaf enige rust. Een mooi moment om alles even op een rij te zetten. Het weer ging terug van voorjaar naar winter. Gure buien met hagel, sneeuw en harde wind volgden elkaar in een rap tempo op. We zijn ruim over de helft met poten. Het schiet mooi op. Die laatste 30 ha aardappels komt er ook wel in.  En dan maar zien wat het seizoen ons brengt. De start is in ieder geval hoopvol.

Een suikerbietje komt net boven de grond.      Aardappels poten achter de boerderij.

Verslag informatie avond 24-3 verkleinen/aanpassen zonnepark

Verslag informatie avond 24-3 verkleinen/aanpassen zonnepark

VERSLAG INFORMATIEAVOND ZONNEPARK DAALKAMPEN

Datum: 24 maart 2021, 19.30u

Onderwerp: Presentatie aangepast ontwerp zonnepark

Genodigden: omwonenden en bewoners rondom project Zonnepark Daalkampen

 

Kort verslag

Op 24 maart 2021 heeft via Teams een online informatieavond plaatsgevonden over het aangepaste ontwerp van Zonnepark Daalkampen. Via een brief zijn ca 300 omwonenden van het zonnepark uitgenodigd om zich aan te melden, waarna een link voor de Teams vergadering werd verzonden. Op deze wijze hebben zich 14 geïnteresseerden aangemeld. Naast omwonenden van het zonnepark, is ook de gemeente Borger-Odoorn en GroenLeven uitgenodigd om de informatieavond bij te wonen. Namens de gemeente hebben Dhr. Krikke en Dhr. Brink de avond bijgewoond. Namens GroenLeven waren Dhr. Santema en Mevr. Pool aanwezig.

Presentatie

De presentatie over het aangepaste ontwerp van het zonnepark is gegeven door Jan Reinier de Jong. Kern van de presentatie is dat het park kleiner wordt en verder van de woonwijk kan worden gebouwd.

Vragen

Na de presentatie kregen deelnemers de gelegenheid om vragen te stellen. De volgende vragen zijn gesteld:

  Vraag Antwoord
1 Blijft de locatie van de hekwerken aan de oostzijde (wijk) hetzelfde, of schuift deze mee met de nieuwe contour? De hekwerken vallen onder het bouwwerk en die zullen mee opschuiven. Die zullen ook verder van de wijk af komen te liggen.
2 Wat gebeurt er dan met de overgebleven driehoek. Krijgt die nu een andere bestemming? Wie gaat dat onderhouden, weten we wat de plannen zijn? De Gemeente is grondeigenaar en die zal dat weer vrijgeven voor agrarisch gebruik.

 

 

3 Het oorspronkelijke plan wordt gewijzigd, wat betekent dit voor het bestemmingsplan en de omgevingsvergunning? Het nieuwe ontwerp past binnen de regels van het geldende bestemmingsplan. Alleen de omgevingsvergunning wordt gewijzigd. De huidige omgevingsvergunning blijft bestaan als de wijzigingen om welke reden dan ook geen doorgang kunnen vinden.
4 Hoe zit het met de levering van de opgewekte energie aan het net? Dit is geregeld.
5 Is het archeologisch onderzoek afgerond? Er is een complete bodemscan uitgevoerd op de percelen. Deze scan laat zien op welke diepte en waar mogelijke archeologische resten te vinden zijn. Met behulp van deze gegevens kan een veel gerichter vervolgtraject worden opgezet.
6 Wat betekent de participatie concreet voor de omwonenden van het zonnepark? Na afronding van de bouw kan de omgeving financieel deelnemen in het zonnepark.
7 Er is sprake van heesterbeplanting, deze zal in de winterperiode onbegroeid zijn waardoor je toch zicht hebt op het park. Wordt het park helemaal omkleed met heesters of alleen gedeeltelijk? We doen dit zoals het in het bestemmingsplan is opgenomen. Destijds is aangegeven dat het hele park omzoomd wordt door heesters, op verzoek van de omwonenden. Wij willen hier meedenken om te kijken wat mogelijk is binnen het bestemmingsplan.
8 Komt er alleen hekwerk of ook een heg? Struiken?

 

Zie vraag 7.
9 In hoeverre krijgen wij als bewoners last van de stroompieken die het zonnepark in het net gaat opleveren? Van deze stroompieken zal geen sprake zijn. Het zonnepark zal niet worden aangesloten op de ringleiding (waar woningen en bedrijven op zijn aangesloten), maar gaat rechtstreeks naar onderstations van Enexis.
10 In de eerste vergunning zijn termijnen genoemd (o.a. SDE subsidie, totale doorlooptijd van 20 of 25 jaar), gaan die mee schuiven? Of blijven de termijnen bestaan zoals in de eerste vergunning? Gaan de termijnen in zodra de vergunning is afgegeven? In de vergunning is opgenomen dat de termijn begint te lopen zodra het project is gerealiseerd. Er wijzigt hierin dus niets.

 

De SDE subsidie start wanneer een project is gerealiseerd en ook daadwerkelijk stroom levert aan het net.

Wat betreft de termijn voor de SDE subsidie, heb je richting de RVO de plicht om binnen een gestelde termijn het project te realiseren en aan te sluiten. Dit is in principe 3 jaar met uitstelmogelijkheid tot 4 jaar.

11 De oriëntatie van de panelen wijzigt, is er onderzoek gedaan naar de spiegeling van de panelen, wanneer de zon laag staat? Zonnepanelen geven nagenoeg geen spiegeling. Bovendien staan de panelen met de rug richting de wijk, zodat van mogelijke weerspiegeling geen last zal zijn.
12 Kunnen we aan meer gegevens komen over de overige wijzigingen? Bijvoorbeeld: het soort panelen, de transformatoren, het hekwerk. Graag ontvangen we een overzicht van alle wijzigingen t.o.v. het oude plan. De informatie is onderdeel van de vergunningsvraag. We zullen een beknopte versie van deze informatie per mail aan u verstrekken.

 

13 Er wijzigt niets in het bestemmingsplan, maar wordt er wel een nieuwe Omgevingsvergunning aangevraagd? Er wordt een nieuwe aanvraag ingediend voor het onderdeel ‘Bouwen’.
14 Op de nieuwe tekening staat een weg, tussen het perceel van Ebbing en van Smit, dit is privé terrein, hoe zit dat? Dit is een onderhoudspad. Als dit inderdaad op privéterrein is ingetekend, dan is dat niet mogelijk. Hier zullen we naar kijken.
15 U geeft aan dat er om het hele park een groenrand wordt aangebracht. Achter ons perceel (Ebbing) staat geen groene omlijning, hoe zit dit? In het oorspronkelijke bestemmingsplan is dit ook niet opgenomen, omdat hier een tweede loods gebouwd zou worden.

 

Als groenvoorziening toch wenselijk is, dan is dit bespreekbaar, we zullen hierover contact opnemen.

16 De wijk Daalkampen zal geen last hebben van spiegeling vanwege de nieuwe oriëntatie, maar wij (Ebbing) krijgen dan juist extra spiegeling. Het park komt ook dichterbij ons te liggen, dus meer overlast. De panelen staan nu met de rug naar de wijk Daalkampen. In het oude ontwerp stonden de panelen zuidelijk opgesteld, richting uw loodsen. De nieuwe opstelling zal juist voor minder spiegeling zorgen.

Bovendien stonden in het oude ontwerp meer panelen dichter tegen de loodsen aan, dat zijn in de nieuwe opstelling aanzienlijk minder.

17 Kunt u ook aangeven hoe ver de panelen van ons perceel (Ebbing) vandaan komen? Wij zullen hier een inschatting van geven.
18 Op de website van GroenLeven staat een mooie zin, dat bij de vergunningsaanvraag de omgeving vanaf dag 1 wordt betrokken bij het proces, wat gaat dag 1 worden? In de volgorde is het gebruikelijk om eerst met de grondeigenaar overeenstemming te bereiken over een wijziging alvorens de omgeving wordt geïnformeerd. Overigens wordt opgemerkt dat niet GroenLeven, maar dhr. De Jong hier initiatiefnemer is.
19 Wat is precies de rol van de Gemeente, de evaluatie van Zonne-oogst? Het beleid van Zonne-oogst is ontwikkeld in 2017. De Gemeente is al in 2013 gestart bezig met het project Daalkampen. Het beleid van Zonne-oogst is dus ontwikkeld ná het plan voor Daalkampen.

 

De evaluatie van Zonne-oogst is in opdracht van de Gemeente uitgevoerd. Dit evaluatie geeft aan dat kinderziektes zijn en dingen waarvan men kan leren.

 

De Gemeente heeft een rol in dit project te vervullen als grondeigenaar, maar dat is privaatrechtelijk. Daarnaast heeft de Gemeente een rol in de vergunningverlening en in handhaving en toezicht.

20 In juli wordt gestart met de bouw, hoe worden wij in de tussentijd op de hoogte gehouden van ontwikkelingen? Wij zullen de omwonenden op de hoogte houden van eventuele ontwikkelingen.
21 Tijdens het ontwikkeltraject zijn plannen gepresenteerd met hele hoge en hele lage beplanting, er is duidelijk gekozen voor lage beplanting, blijft dit in stand? Ja, dit blijft in stand.
22 Ik heb een brief ontvangen van de Gemeente, waarin wordt aangegeven dat bouwen volgens de regels van het bestemmingsplan uitsluitend is toegestaan indien de gronden binnen 24 maanden na verlenen van de omgevingsvergunning zijn ingericht volgens het plan. Hoe wordt hierop gehandhaafd, want dit is niet gebeurd. Indien zich een gewijzigde aanvraag indient, moet de gemeente beoordelen in hoeverre de wijzigingen te legaliseren zijn. Nu de wijzigingen niet in strijd zijn met het geldende bestemmingsplan, ziet de gemeente geen reden om nu al handhavend op te treden. Feitelijk zijn de gronden nog steeds als agrarisch in gebruik.
23 In de originele omgevingsvergunning staat dat er voor het archeologisch onderzoek 43 grote sleuven gegraven moeten worden. U geeft aan dat het onderzoek al is afgerond, maar hier is nog niet aan voldaan, hoe zit dat? De bodemscan om archeologie in beeld te krijgen is afgerond. Nu gaan we verder met de volgende stappen.
24 Waar gaat de stroom heen? De stroom gaat het net in.
25 Vanaf welke plaats gaan men werken, waar gaan de voertuigen langs tijdens de bouw? In principe vanaf de Ruigebultsweg.
26 Wanneer wordt er aan het park gewerkt? Wat zijn de werktijden? De bouwploegen zijn over het algemeen werkzaam van maandag t/m zaterdag van 8 tot 17 uur. We zullen daarbij zoveel mogelijk rekening houden met de omgeving.

Qua bouwtijd kun je rekening houden met enkele maanden.

Nachtvlindertelling, de resultaten 2020.

Nachtvlindertelling, de resultaten 2020.

In 2020 hebben Lente en Jan Reinier meegedaan aan BIMAG. (Boeren Insecten Monitoring Agrarisch Gebied) Op 3 locaties: op het erf, in de pootaardappelen en in een akkerrand zijn een nacht lang vlinders gevangen (en weer los gelaten). Vanaf begin juli hebben we tien maal (vroeg) in de ochtend LedEmmers geleegd. Alle nachtvlinders zijn door Lente gefotografeerd en de foto’s zijn vervolgens naar de Vlinder Stichting gemaild. Daar is door de specialisten gekeken welke soorten er in de drie verschillende LedEmmers voorkwamen.

In totaal hebben we 388 nachtvlinders in de LedEmmers gevangen. Deze zijn verspreid over 51 verschillende vlinders soorten. Hieronder (tabel 1) is af te lezen in welk type landschap de drie LedEmmers stonden en hoeveel exemplaren en soorten er per LedEmmer zijn gevangen.  Een lijst van alle waargenomen soorten en aantallen op ons bedrijf is te vinden onderaan dit bericht in tabel 2. In deze tabel is ook de status op de voorlopige rode lijst opgenomen en het waardplanttype. In 2021 gaan wij weer tellen. Dan starten we eerder in het seizoen, afgelopen jaar werden de emmers pas in juli geleverd.

tabel 1 Aantal nachtvlinders per emmer

meetpuntnaam aant_ex aant_soort
akkerrand 134 29
akker 104 29
erf 150 31

 

 

Tabel 2. Aantal waargenomen nachtvlinders per soort op het bedrijf van Jan Reinier en Lente de Jong

Nederlandse naam Totaal_aantal Status voorlopige rode lijst* Waardplanttype
gewone grasuil 168 gevoelig grassen
eikenprocessierups 64 niet bedreigd bomen
gele eenstaart 18 niet bedreigd bomen
huismoeder 17 niet bedreigd divers
zwarte-c-uil 15 niet bedreigd kruiden
schijn-sparspanner / sparspanner / naaldboomspanner 10 niet beoordeeld  
streepkokerbeertje 8 niet bedreigd (korst)mossen
vierkantvlekuil 8 niet bedreigd divers
puta-uil 6 niet bedreigd kruiden
kleine beer 5 niet bedreigd divers
gerimpelde spanner 3 niet bedreigd bomen
graanworteluil 3 kwetsbaar divers
granietuil 3 kwetsbaar heiden
groene weide-uil 3 kwetsbaar grassen
spurrie-uil 3 gevoelig kruiden
uilen 3 niet beoordeeld  
appeltak 2 niet bedreigd bomen
beukeneenstaart 2 kwetsbaar bomen
gewone stofuil 2 niet bedreigd kruiden
groente-uil 2 niet bedreigd divers
halmrupsvlinder/weidehalmuiltje 2 niet beoordeeld  
kajatehoutspanner 2 kwetsbaar kruiden
open-breedbandhuismoeder / kleine breedbandhuismoeder 2 niet beoordeeld  
oranje wortelboorder 2 niet bedreigd kruiden
slakrups 2 niet bedreigd bomen
aardappelstengelboorder 1 niet bedreigd kruiden
agaatvlinder 1 gevoelig divers
boksbaardvlinder 1 bedreigd divers
bonte grasuil 1 gevoelig grassen
dwergspanner onbekend 1 niet beoordeeld  
geoogde worteluil 1 niet bedreigd kruiden
gestreepte goudspanner 1 niet bedreigd kruiden
gewone bandspanner 1 niet bedreigd kruiden
gewone breedvleugeluil 1 gevoelig kruiden
gewone worteluil 1 niet bedreigd kruiden
goudvenstertje 1 niet bedreigd divers
grote berberisspanner 1 bedreigd struiken
grote worteluil 1 trekvlinder divers
haarbos 1 niet bedreigd kruiden
kleine groenbandspanner 1 niet bedreigd divers
  kolibrievlinder 1 trekvlinder kruiden
  kooluil 1 gevoelig divers
  kortzuiger 1 niet bedreigd bomen/struiken
  kroonvogeltje 1 niet bedreigd bomen
  lichte daguil 1 kwetsbaar kruiden
  lieveling 1 niet bedreigd kruiden
  meidoornuil 1 niet bedreigd bomen/struiken
  moeras-grasuil 1 niet bedreigd grassen
  plakker 1 niet bedreigd bomen/struiken
  psi-uil/drietand 1 niet beoordeeld  
  stompvleugelgrasuil 1 niet bedreigd grassen
  taxusspikkelspanner 1 niet bedreigd divers
  vaal kokerbeertje 1 nieuwkomer  
  variabele w-uil 1 niet bedreigd kruiden
vierbandspanner / bruine vierbandspanner 1 niet beoordeeld  
  vingerhoedskruiddwergspanner 1 niet bedreigd kruiden
  volgeling 1 niet bedreigd kruiden
  zwartvlekdwergspanner 1 niet bedreigd kruiden

* De status op de voorlopige rode lijst is terug te vinden in het boek van Ellis et al 2013 via de link: https://assets.vlinderstichting.nl/docs/da4886a6-552a-4f5c-a7e4-030924b13665.pdf

 

 

Fijne kerst en een goed 2021.

Fijne kerst en een goed 2021.

Het jaar 2020 komt langzaam maar zeker aan zijn einde. Een jaar dat overschaduwd wordt door Covid-19. De impact van het virus is bij ons minder groot dan de derde droge zomer op rij. Het elektrisch beregenen heeft gelukkig effect gehad. Helaas hebben we dit jaar nauwelijks groepen kunnen ontvangen om kennis te delen. Dat geldt ook voor geïnteresseerden in het Farmnetwork van BASF waar we sinds dit jaar bij zijn aangesloten. Gelukkig gaan de voorbereidingen voor de bouw van  het zonnepark Daalkampen wel gewoon door.

We willen op deze wijze iedereen bedanken voor de plezierige samenwerking in het afgelopen jaar. We hopen jullie in 2021 weer te kunnen ontmoeten. Wij wensen jullie fijne kerstdagen en een goed, groeizaam en gezond nieuwjaar.

Jan Reinier, Lente, Sterre, Elle en Jose.

Dubbel Drents Bier

Dubbel Drents Bier
Op ons bedrijf wordt al tientallen jaren brouwgerst geteeld. De gerst wordt normaal gesproken vermarkt via onze coöperatie Agrifirm. Vervolgens gaat het via Holland Malt meestal naar Bavaria of Heineken. We hebben een aantal jaren een samenwerkingsverband gehad met deze partijen. Hierbij was er een kleine bonus op de teelt en een stuk kennisoverdracht. Maar echt belangstelling voor waar de gerst vandaan komt is er nauwelijks.
Sinds 2020 gaat een deel van onze gerst naar bierbrouwer Martijn Eggens. Korte ketens zijn helemaal hip en daar doen we graag aan mee. Nu is de keten zoals boven beschreven niet erg lang. Maar de samenwerking met Martijn maakt deze nog korter geworden nu een deel van de gerst naar Eggens Craft Beer gaat. En Martijn gebruikt meer regionale ingrediënten.
Martijn Eggens brouwt sinds 2017 commercieel. De bieren van Eggens kenmerken zich door hun krachtige basis van mout, wat er ook in resulteert dat hun bieren vaak hoger zijn in het alcoholpercentage. Voor Martijn is dit een bewuste keus, hij is er namelijk van overtuigd dat bier een volle moutsmaak dient te hebben, welk langer in de mond blijft hangen. Daarnaast gebruikt hij vaak ook net even andere kruiden en (lokale) hopsoorten in het bier en voegt hij iets meer koolzuur toe, zodat de bieren lekker fris blijven en toegankelijk te drinken zijn. Als akkerbouwer ben ik er trots op dat mijn brouwgerst de basis is voor een aantal van zijn bieren. Een deel wordt verkocht onder Martijn zijn eigen label. Zo is onze gerst te vinden in Eggens Zwaar Blond, een stevig bier met 8,3 procent alcohol. Ook wordt een deel verkocht onder het label Dubbel Drents. Naast Dubbel Drenst bier zijn er meer pure, smaakvolle producten van Drentse bodem, waarmee we onze streek op de kaart zetten. Zo zijn er ook, vlees, zuivel, asperges en brood onder dit label verkrijgbaar.
Het eerste Dubbel Drents bier dat Martijn gebrouwen heeft is een Tripel. Het is te koop onder de merknaam de Korenaar. Het is te koop op ruim 10 verkoopadressen in de regio. De komende periode komen er nog 2 Dubbel Drentse bieren bij.
Martijn Eggens was aanwezig bij de oogst van de brouwgerst.
Een item op de site van Dagblad van het Noorden tijdens het brouwen.

Einde oogst 2020.

Einde oogst 2020.

Zaterdag 12 december heeft loonbedrijf Weco De Hondsrug onze laatste suikerbieten gerooid. Hiermee kwam er een einde aan oogst 2020. Het jaar 2020 is beter dan voorgaande 2 jaren. Dat kan gauw. De droogte heeft in die jaren grote schade veroorzaakte. Maar ook in 2020 was droogte een punt van zorg. Met name de suikerbieten hebben daar dit jaar het meeste van geleden. Dat begon al direct na het zaaien, waar door de droogte jonge plantjes slecht opkwamen. En ook tijdens de zomer bleven de regenbuien Odoorn mijden. Nu een groot deel van de suikerbieten is verwerkt, blijkt dat het suikerpercentage laag is, dit is een landelijk probleem. De kilogram opbrengst ligt op ons bedrijf tov van het meerjarige gemiddelde 20 procent lager. Dat is niet overal zo. Onze suikerbieten konden we niet beregenen. De brouwgerst en een deel van de aardappels wel. Bij de aardappels zijn de opbrengsten, net als bij de zomergerst, hoger dan voorgaande jaren, maar zeker niet top. Moeder natuur heeft zich laten gelden.

Als gevolg van Corona staan bij sommige gewassen de prijzen onder druk. De consumptie van bier is fors gedaald. Dat heeft een licht effect op de prijs van brouwgerst. Dat prijseffect zie ook bij suiker(bieten). Dit heeft niet met consumptie te maken. Maar de landen waar suikerriet geteeld worden kiezen ervoor om hun suiker op de suikermarkt af te zetten. In veel gevallen wordt rietsuiker als ethanol (biobrandstof) verkocht. Maar door de lage brandstofprijzen maken ze nu een andere keuze en wordt deze suiker gedumpt op de wereldmarkt. Hierdoor staat de suikerprijs onder druk. Dat helpt ons financieel niet. Overigens is de suiker in de supermarkt niet goedkoper geworden, dat geldt ook voor koekjes, chocolade en andere producten waar veel suiker in zit. Voor het verzorgen van de pootaardappelen hebben we vaste afspraken. Hier komen we redelijk goed weg. Onze zetmeelaardappelen gaan naar Avebe. Avebe heeft deels te lijden van Corona. Maar plukt er ook de vruchten van. Het gemiddeld consumptiepatroon is wereldwijd sterk veranderd. Er worden veel meer noedels en diepvriespizza’s gegeten. En daar zitten veel producten van onze zetmeelaardappels in. De uitbetalingsprijs is dus vrij normaal. Gemiddeld gezien is 2020 een matig jaar. We hopen voor 2021 weer op een normaal groeiseizoen.

Inschuren van de zetmeelaardappels.

Easyconnect closed transfer systeem op spuit.

Easyconnect closed transfer systeem op spuit.

Afgelopen week hebben we een ‘Easyconnect closed transfer system’ op onze spuitmachine laten bouwen. Het gesloten vulsysteem voorkomt emissie van gewasbeschermingsmiddelen tijdens het vullen en blootstelling aan de gebruiker. We gaan het systeem gebruiken dankzij een samenwerking met BASF als onderdeel van het Farmnetwork. CHD Eefting uit Ter Apel heeft het systeem op onze CHD-veldspuit geplaatst.

Het systeem bestaat uit twee componenten: een dop, voorgemonteerd op containers, en een koppelstuk. Het is een eenvoudig te gebruiken systeem. Maar veel ervaring is er nog niet mee. We hebben nauw contact met BASF en CHD om onze ervaring te delen.

Op dit moment zijn er twee gesloten systemen: Het easyconnect systeem van BASF zoals we nu op onze spuit hebben, waarbij inmiddels ook Adama, Certis, Corteva, Nufarm en Syngenta zijn betrokken en easyFlow systeem van Bayer. Beide systemen kunnen de hoeveelheden doseren en hebben een spoelfunctie. Zo’n systeem zou vanaf 1 januari 2024 weleens verplicht kunnen zijn.

Op ons bedrijf houden we ons bezig met duurzaamheid en bewust gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Als voorbeeldbedrijf wil ik aan collega’s en andere geïnteresseerden laten zien wat er mogelijk is met dit ‘closed transfer system’. Helaas dat er door het coronavirus nu geen groepen boeren op mijn bedrijf mogen komen, zodra dat kan bent u van harte welkom.

GEWASINDEX, hulp bij precisielandbouw

GEWASINDEX, hulp bij precisielandbouw

MAXSUS is als project gestart vanuit de wens van de deelnemende ondernemers om beter grip te krijgen op de factoren, die uiteindelijk de opbrengst bepalen. In grote lijnen kennen we natuurlijk het belang van een goede bodem, voldoende water en meststoffen en een goede gewasbescherming tegen ziekten en plagen. Maar hoe stuur je daar nu precies op? Want een perceel is niet homogeen en dus is ook de gewasontwikkeling niet homogeen. Vanuit de gedachte van duurzaamheid (MAXSUS staat voor Maximum Sustainable, maximaal duurzaam) willen we zo zuinig mogelijk omgaan met de beschikbare resources en dus het gebruik zo goed mogelijk afstemmen op de behoefte van de plant.

Een van de hulpmiddelen, die de telers al meerdere jaren inzetten zijn OptRx gewassensoren. Globaal elke 10 dagen wordt de gewasindex NDRE gemeten. Het gewas reageert op gunstige groei-omstandigheden, waardoor de sensor een hogere meetwaarde geeft. Op basis van de meetwaarden kunnen we een kaart maken waarin we de meetwaarden en de variatie in het perceel in beeld krijgen. Het is echter nog niet zo eenvoudig om die kaartjes te interpreteren. Allereerst, wat zegt de absolute waarde? Uit de ervaring, die we hebben opgedaan bij het verzamelen van veel meetwaarden van heel veel verschillende percelen (in 2019 in totaal 100 percelen, 528 ha), blijkt dat er verschillende factoren zijn waar je rekening mee moet houden. We meten met 3 setjes sensoren. Elk setje heeft een soort systematisch afwijking, de een meet altijd hogere waarden dan de ander. Dit leidt zelfs tot onderlinge competitie, waar de betreffende eigenaar niet echt wat aan kan doen. Wanneer je verschillende rassen bekijkt, zie je ook vaak duidelijke verschillen met een scherpe overgang tussen de rassen, die niet naar de groeiomstandigheden zijn terug te leiden. Het is dus soms gewoon een ras eigenschap.

Wat zegt de relatieve waard dan? Het is dus belangrijk om te kijken naar de verschillen. De verschillen in ruimtelijke zin, de verspreiding over het perceel, en de verschillen in de loop van de tijd. Dus de vraag rijst, welk moment moet je meten en wat zegt die waarde dan. Als je de kaartjes bekijkt, dan is er niet altijd een goede of slechte plek aan te wijzen. Een goede plek kan op enig moment weer een lagere waarde hebben dan de rest en dan daarna toch ook weer beter presteren. En als je de grafieken bekijkt, dan zie je bepaalde percelen in het begin hoge waarden geven, maar dan naar het einde van het groeiseizoen sterker teruglopen dan de rest. Uit analyse van de data bleek al snel dat er niet één specifiek moment is aan te wijzen, die de uiteindelijk een goede opbrengst voorspelt. Maar wanneer je het gehele oppervlakte onder de grafiek bekijkt, dus het gebied tussen de grafiek en de x-as, dan blijkt wel dat er een verband is tussen die oppervlakte en de uiteindelijke opbrengst. En de opbrengst is natuurlijk waar het uiteindelijk om gaat.

Dit was een inkijkje in de bevindingen op basis van de gewassensoren, in een volgend artikel zullen we ingaan op andere soorten data, die in het project worden verzameld en geanalyseerd.

De DataBoerin Nicole Bartelds en Jan Reinier de Jong

Insectenmonitoring op de boerderij.

Insectenmonitoring op de boerderij.
Je kunt geen krant openslaan of je leest wel over de enorme afname van biodiversiteit. Veelal wordt er direct een link gelegd tussen de afname van insecten en de landbouw. De moderne landbouw die volgens sommigen steeds intensiever wordt. Ik heb daar mijn vraagtekens bij. Wordt de landbouw steeds intensiever? Ik zie dat bouwplannen ruimer worden, er zijn minder koeien. Wet- en regelgeving verplichten tot minder gebruik van (organische) meststoffen en het pallet aan gewasbeschermingsmiddelen wordt snel kleiner. Mondjesmaat komen daar nieuwe (biologische) middelen voor terug die minder impact hebben op de omgeving.
Maar hoe groot is de rol van de landbouw in die afname van biodiversiteit? In de regio waar wij boeren is veel natuur. Overal om mij heen zie ik bos en dat is de afgelopen 20 jaar fors toegenomen. Bij verschillende projecten wordt standaard een stuk nieuwe natuur aangelegd en altijd op landbouwgrond.
We doen op ons bedrijf, net als een paar honderd andere collega’s in Drenthe, aan agrarische natuurbeheer. Voedselvelden en kruidenrijke akkers voor vogels, akkerranden voor de reptielen en bloemrijke akkers voor insecten.
Wat zijn de effecten van al die maatregelen die wij nemen als akkerbouwer? Hoe veel insecten lopen er eigenlijk tussen de suikerbieten of brouwgerst? Of zitten de insecten alleen maar in het agrarisch natuurbeheer? Daar is nog maar erg weinig van bekend. Op zich wel knap dat hele volksstammen daar toch een mening over hebben.
Dit seizoen worden een deel van onze randen voor het derde jaar op rij gemonitord door de Vlinderstichting. Een samenwerking met BASF maakt dit mogelijk. Elke paar weken worden de verschillende kruidenmengsels beoordeeld op de aantallen en verschillende soorten insecten die erin voorkomen. En dat zijn er nogal wat, ook bijzondere soorten zoals een harsbij en een grashommel. Ook zijn er op ons bedrijf loopkevervallen geplaatst. In verschillende percelen is meerdere keren gekeken hoeveel en welke loopkevers er tussen de gewassen scharrelen. Ook hier zien we, ondanks de agrarische activiteiten, een enorm scala aan bodemdieren.
In Nederland zijn ongeveer 1400 soorten nachtvlinders. Zouden deze ook in grote getale in de landbouwpercelen zitten? Dat kon tot voor kort niemand vertellen. Sinds vorig jaar monitoren een 50-tal landbouwers regelmatig nachtvlinders. Bimag wordt dit genoemd, Boeren Insecten Monitoring Agrarische Gebieden. Met een emmer met ledlampen worden de vlinders gevangen, gefotografeerd en weer losgelaten. De foto’s gaan naar de Vlinderstichting, daar wordt gekeken om welke soorten het gaat. Ook op ons bedrijf doen we hieraan mee. Samen met onze oudste dochter legen we regelmatig in alle vroegte de emmers. De emmers staan op verschillende percelen en op het erf. De meeste vlinders vangen we in de pootaardappelen. En ook hier zien we bijzondere soorten.
Ik denk dat we als landbouw wel degelijk een effect hebben op de biodiversiteit. Dan kan ook niet anders, wij telen aardappelen, bieten en graan op onze grond. Dat doen we al generaties lang. Maar die invloed is beperkt en wordt steeds minder. Er is steeds minder landbouwgrond. Andere factoren zoals verstedelijking, toename infrastructuur en de bevolkingsgroei hebben steeds meer impact. Nu we monitoren weten we wat er allemaal aan insecten te vinden is op onze percelen. Ondanks of dankzij het gebruiksdoel zijn dat er best veel. En daar mogen we best trots op zijn.
Loopkevers.