Einde oogst 2018.

Einde oogst 2018.

Onder gunstige omstandigheden zijn in de nacht van vrijdag 30 november de laatste suikerbieten gerooid. Daarmee kwam er een einde aan de oogst van het jaar 2018. Een jaar waar we nog lang over na zullen praten. We starten met een redelijk normaal voorjaar. In mei vielen er een paar stevige buien waarvan sommige met hagel. Eén perceel pootaardappelen werd hierdoor behoorlijk beschadigd. Na een laatste stevige bui op 1 juni viel er geen regen van betekenis meer. In juli hadden we nog hoop dat er regen zou komen en dat de droogte mee zou gaan vallen. Helaas het neerslag tekort in onze regio liep langzaam op naar 300 mm. Het graan had hier niet meer onder te leiden. De gerst kwam mooi en droog van het land met nette opbrengsten. De aardappels kregen het zwaar te voorduren en de meeste percelen gingen dood door de droogte. De oogst van de aardappels viel dan ook zwaar tegen.

De suikerbieten hebben een langer groeiseizoen. Er zou toch een keer regen moeten vallen. Een beetje hergroei in september of oktober zou mogelijk moeten zijn. Maar ook in deze periode bleef het droog. Het eerste perceel bieten werd onder stoffige omstandigheden geoogst op 17 oktober. Dit betrof een natter perceel van matige kwaliteit, waar het grondwater hoog zit. Een opbrengst van 79,5 ton met 19 procent suiker gaf goede hoop. Een tweede perceel goede esgrond blijft net onder de 60 ton zitten. En ook een perceel van 13 ha wat 12 november gerooid werd kwam niet verder dan 57 ton. Het suikergehalte is goed, maar dat maakt de lagere opbrengst niet goed. Waar 80 ton wel minimaal de norm is blijven de opbrengsten dit jaar ruim 25 procent achter. Het onlangs gerooide perceel moet in januari geleverd worden, maar het is wel duidelijk dat deze bieten het suikerquotum niet vol maken. De wereldmarktprijs voor suiker is ook nog laag. Dit zal resulteren in een lagere prijs voor de bieten.

De zonnepanelen hebben dit jaar wel heel goede elektriciteitsopbrengst. Niet vaak hebben we zoveel zonne-uren gehad. En de stroomprijs zit in de lift. Maar in verhouding heeft dit totaal geen invloed om het inkomen dit seizoen. Kortom 2018 is een jaar dat we snel moeten vergeten.

hagelschade aveka

Hagelschade 27 mei 2018.

Einde aardappeloogst.

Einde aardappeloogst.

Op 10 oktober zijn de laatste zetmeelaardappels gerooid. Daarmee kwam er een eind aan de aardappeloogst van 2018. Een jaar om snel te vergeten. De droogte, die in oktober nog steeds niet voorbij is, heeft zijn sporen nagelaten.

De pootaardappelen bleven in opbrengst al fors achter op het gemiddelde. Maar omdat pootaardappelen toch nog een groot deel van hun korte groeiseizoen hebben vol gemaakt, valt de opbrengst in verhouding tot de van de zetmeelaardappels nog mee. De “fabriekers” groeien normaal tot eind september. Als gevolg van de droogte waren een groot deel van de aardappelplanten al vroeg in de zomer afgestorven. En dat terwijl de zetmeelaardappels het merendeel van hun opbrengst in de nazomer realiseren.

In de regio schommelt de opbrengst dit seizoen tussen de 10 en 38 ton. Waar normaal gesproken 40 ton toch wel normaal is. Onze opbrengsten wisselen per perceel en ras. Een ras met een redelijke droogte tolerantie, Avarna, laat het behoorlijk afweten. Daarmee komen we niet verder dan 20 ton. Onze topper is het ras Altus, dat op 1 perceel van 5 ha nog 35 ton aardappels levert. Helaas heb ik ook een perceel van dit ras dat op 26 ton blijft steken. Dankzij het vroege poten hebben we nog iets.

In andere gebieden met oppervlakte water zijn de opbrengsten hoger. Dankzij de capillaire werking van grondwater groeit er al snel een paar ton aardappels meer. Helaas zit het grondwater op de Hondsrug op 11 meter diepte en zo diep komen de wortels van onze aardappels niet.

Al deze aardappels gaan naar onze coöperatie Avebe. En omdat een substantieel deel van aardappels niet gegroeid zijn zal Avebe zeker geen top jaar hebben. Wat zal resulteren in een matige prijs of een aanslag op het eigen vermogen. De hoge prijs die bij een laag aanbod hoort geldt hier niet.

Ondanks de matige oogst sluiten we deze traditioneel af met het eten van oliebollen. Een traditie die al heel lang in onze regio wordt gedaan. En ook al was het buiten 20 graden, ze smaken geweldig lekker.

oliebollen 2018

De stand van de gewassen.

De stand van de gewassen.

Half augustus is het neerslag te kort hier in de regio nog steeds rond de 300 mm. De regen die vanaf begin deze maand viel stelde weinig voor. De graanoogst is inmiddels al 4 weken achter de rug. De opbrengst van de brouwgerst was ondanks het droge weer goed. We hadden vroeg gezaaid en dat pakt dit jaar goed uit. De gerst had een hoog hectoliter gewicht, een hoog duizend korrel gewicht, maar het eiwit is aan de lage kant.

De aardappels hebben meer geleden van de droogte, maar vooral ook de hitte. De groei in de pootaardappelen was sinds half juli zeer beperkt. Tweede week augustus hebben we alle loof (voor zover het er nog was) vernietigd. De opbrengst lijkt matig te gaan worden. Het aantal knollen per stam is goed. Er zal dus weinig bovenmaat komen dit jaar.

De zetmeelaardappels zouden nog tot eind september kunnen groeien. Maar ook die hebben behoorlijk geleden van de extreme weersomstandigheden. Op het oog lijken de percelen nog groen. Maar als je beter kijkt zie dat de planten maar weinig echt vitaal loof meer hebben. De grondbedekking is al lang geen 100 procent meer, waardoor de productie beperkt blijft. De opbrengst zal blijven steken op maximaal twee/derde van een normaal jaar.

De suikerbieten kunnen nog groeien tot eind oktober. De bieten hebben weken lang “geslapen” en door het weer veel blad verloren. Een biet heeft een groot herstellend vermogen. De groeit komt er nu weer een beetje in. Of dat dit jaar voldoende zal zijn is nog moeilijk in te schatten. Eerst zal het bladapparaat zich verder moeten herstellen en dat kost energie (suiker). Hopelijk valt er binnenkort enige neerslag zodat de groei er weer echt goed inkomt. Een opbrengstderving van 10 tot 20 procent zal helaas blijven. Maar dat weten we pas zeker na de oogst.

.dood loof

Groen Links Tweede Kamerlid Bromet te gast

Groen Links Tweede Kamerlid Bromet te gast

Op dinsdagmiddag 17 juli bracht het Groen Links Tweede Kamerlid Laura Bromet een bezoek aan ons akkerbouwbedrijf. Op Twitter gaf het kamerlid aan graag eens de boer op te gaan. In overleg met de gemeentelijke fractie van Groen Links is Bromet uitgenodigd in Odoorn. Samen met nog twee collega Veldleeuwerik telers Roelof Tuin en Ger Evenhuis, Pieter de Groot en Bjon Hanssen van de fractie GL Borger-Odoorn gingen we het gesprek aan met dit frisse gezicht in de kamer. Na een korte voorstellingsronde werd aan de hand van een presentatie gediscussieerd over actuele zaken waar de landbouw mee te maken heeft. Uiteraard is de systematiek van de Stichting Veldleeuwerik besproken. Daarnaast kwamen oa biodiversiteit en natuur, bodem, de steeds kleiner wordende kloof tussen biologische- en gangbare landbouw, natuurbeheer en zonne-energie aan de orde. Bromet gaf aan dat Groen Links landelijk wil werken naar een “stip aan de horizon”  qua agrarisch beleid. De systematiek van Stichting Veldleeuwerik zou daar maar zo in kunnen passen. Al met al een heel open en plezierige bijeenkomst.

Voorjaarswerkzaamheden afgerond.

Voorjaarswerkzaamheden afgerond.

Alle voorjaarswerkzaamheden zijn afgerond. Op 18 april gingen de laatste aardappels de grond in. De suikerbieten zaten er toen al bijna een maand in, net als de brouwgerst. Door de grote hoeveelheden regen ten noorden van ons hebben we nog meerdere collega’s geholpen met poten. Terwijl we daar nog aan het poten waren kwamen onze eerste aardappels al op. Er zijn dus grote verschillen in de regio. We mogen op ons bedrijf tot nu toe zeker niet klagen. Er is de afgelopen periode 2 maal veel regen gevallen. Maar wij zijn er goed bij weg gekomen, zonder noemenswaardige schade. Dat is niet overal zo. De hoge temperaturen begin en half mei hebben de gewassen goed gedaan. Aan vocht geen gebrek dus alles groeit mooi. De gerst staat er, op 1 perceel na, strak op. Ook de aardappels zijn regelmatig en kleuren de velden al helemaal groen. De suikerbieten zijn wel wat onregelmatig. Waar we vorig jaar een hele mooie stand hadden met plantaantallen tot 100.000 planten per ha zien we nu variatie van tussen de 60 en 80.000 planten. De oorzaak is niet helemaal duidelijk. Maar dit is zeker geen ramp. De akkerranden komen ook mooi op, al zijn er nu al randen die volledig onder de melden zitten. Dat wordt een keer maaien om de bloemen en kruiden toch wat ruimte te geven. Kortom perspectief genoeg.

Langzaam van start in maart.

Langzaam van start in maart.

Normaal gesproken start het voorjaarswerk op ons bedrijf begin maart. We hebben veel lichte grond waarop we al vrij vroeg aan de slag kunnen. Dit jaar was onze lichte grond erg hard. Van de vorst wel te verstaan. Begin maart was meer dan 25 cm van de bouwvoor bevroren. Heel goed voor de structuur en dodelijk voor alle achtergebleven aardappels. Een mooie uitgangssituatie voor oogst 18.

Half maart was de meeste vorst uit de grond en is de eerste varkensdrijfmest geïnjecteerd. Dit is de basisbemesting voor de suikerbieten en de zetmeelaardappelen. Op dat moment werd ook de laatste Natu C uitgereden op de percelen waar pootaardappels en gerst komen. Deze meststof is een restproduct uit de voedingsindustrie. Helaas zat er dit jaar een minder frisse lucht aan dit product. Maar dat kan gebeuren met een natuurproduct. In dezelfde periode is de bemesting aangevuld met kunstmest zodat we een goede basis voeding hebben voor onze gewassen.

Op 20 maart is de eerste brouwgerst gezaaid. Dit jaar zaaien we het ras Planet. Deze brouwgerst zou je aan het eind van dit jaar terug kunnen vinden in een flesje Heineken bier. Een dag later zijn de eerste suikerbieten gezaaid, van het ras BT 5270. Als gevolg van de koude dagen ervoor hadden we ’s morgens last van vorstkluiten. En kon er pas gezaaid worden toen de zon erdoor kwam. Vervolgens zijn we gestart met het klaar leggen van de percelen waar aardappels in moeten. De dagen daarna is de laatste gerst gezaaid en 26 maart gingen de laatste bieten de grond in. Vanaf dat moment viel er regelmatig een stevige bui. Dat gaf ons mooi de gelegenheid om de pootmachine klaar te maken. Helaas is deze in maart niet in het veld geweest. Hopelijk krijgen we in april mooi weer en kunnen we starten met poten.

bieten rijen met zon

De eerst gezaaide suikerbieten in de zon.

Zetmeelaardappelschuur weer leeg.

Zetmeelaardappelschuur weer leeg.
Afgelopen week zijn de zetmeelaardappels opgehaald en naar de fabriek van onze coöperatie Avebe gebracht. De `fabriekers` zaten sinds begin oktober in de schuur. De aardappels zaten er mooi in ondanks de minder goede rooiomstandigheden. De kwaliteit was prima. Het zetmeelgehalte lag tussen de 20 en 22.6 procent (owg tussen 490 en 536) en de tarra was ongeveer 5 procent. Dankzij deze gehalten en een goede kilogram opbrengst hebben we ons zetmeel quotum bij Avebe behoorlijk vol geleverd. Met het leeg halen van de schuur sluiten we weer een hoofdstuk van oogst 2017 af.

Eerste zonneakker poule in Borger-Odoorn

Eerste zonneakker poule in Borger-Odoorn

Eerste zonneakker poule in Borger-Odoorn

Onze groep boeren heeft samen met GroenLeven een poule opgericht voor zonneakkers. In de poule worden kansrijke gronden voor zonneparken in kaart gebracht. Door dit in pouleverband te doen is de kans groter dat er daadwerkelijk een zonnepark gerealiseerd wordt. Door gezamenlijk op te trekken kan de groep ondernemers makkelijker inspelen op de wens van de gemeente omdat ze door het hele gebied percelen hebben liggen.

De grondeigenaar waar daadwerkelijk een zonnepark gebouwd wordt krijgt een marktconforme vergoeding. De overige gronden binnen de poule, waar niks gebouwd wordt, zijn altijd verzekerd van een bijdrage voor hun deelname in de poule: een unieke optievergoeding. De werking van de zonnepark poule is afgelopen periode bij de eerste deelnemers toegelicht en goed ontvangen. Vooral de korte looptijd van de poule en de transparante manier van werken wordt als zeer positief ervaren.

De komende tijd wordt geprobeerd de poule groter te maken door andere boeren erbij te betrekken. Naast de poule in gemeente Borger-Odoorn komt er ook een vergelijkbare poule in de gemeente Aa en Hunze. En ook in Stadskanaal en andere delen van de Veenkoloniën wordt gekeken naar de mogelijkheden. Boeren in de Veenkoloniën die belangstelling hebben om met percelen deel te nemen in de poule kunnen zich melden bij Groenleven of poulebeheerder Jan Reinier de Jong.

logo groenleven

Einde oogst 2017.

Einde oogst 2017.

Op 2 augustus zijn we gestart met de graanoogst. De paar mooie dagen die we hadden zijn goed benut en de brouwgerst was zo van het land. Aansluitend zijn we begonnen met de pootaardappelen. Ondanks een paar buitjes ging het rooien gestaag door tot begin september. Toen werd het echt nat. Half september waren de poters allemaal binnen. De zetmeelaardappeloogst begin oktober ging wat minder vlot. Door de vele regen heeft dit iets langer geduurd dan dat we gewend zijn. Maar op 14 oktober stonden de oliebollen op tafel. De suikerbietenoogst startte op 13 november. Op die dag werd de eerste 16 hectare geoogst. En afgelopen week werd het laatste perceel bieten net voor alle sneeuw en regen gerooid.

De opbrengsten van de gerst waren maar heel gewoon. De kwaliteit was daarentegen wel goed. We hadden dankzij het vroege zaaien weinig last van doorwas. De pootaardappelen hadden een gemiddelde opbrengst. Helaas is er dit jaar wel iets meer schurft aanwezig. De zetmeelaardappels hebben prima geleverd. De kilogram opbrengst lag hoger dan normaal. Het zetmeelgehalte ligt wel iets lager, maar zetmeelopbrengst per hectare is bovengemiddeld. Eerste suikerbieten die gehaald zijn eind november hadden een mooi suikerpercentage. Deze lag met 17,67 boven het landelijke en regio gemiddelde. Opbrengsten schommelen tussen de 90 en 100 ton netto. Dat is een schatting, want de laatste bieten worden pas eind januari geleverd. Tot die tijd proberen we ze zo goed mogelijk te bewaren. Hopelijk komt de Elfstedentocht dan pas in februari.

Aardappeloogst 2017 afgerond.

Aardappeloogst 2017 afgerond.
Op 7 augustus zijn we begonnen met aardappels rooien. We zijn gestart met een perceel pootaardappelen van het ras Aveka. Het was een perceel waar  enig oogst risico was, dus waren we blij toen de aardappels in de kisten zaten. Vervolgens hebben we eigenlijk steeds door kunnen rooien. Wel stonden we er regelmatig even stil vanwege een regenbuitje. Het voorjaar en de zomer waren erg droog, dus kon de grond de regen wel verdragen. Begin september hadden we de meeste pootaardappelen geoogst. Toen viel er veel neerslag en hebben een langere tijd niet kunnen rooien. In de derde week van september hebben we de pootaardappeloogst afgerond.
Op 30 september zijn we verder gegaan met de zetmeelaardappels. We moesten op 5 oktober leveren aan Avebe, vanwege de weersverwachting zijn we wat eerder begonnen zodat we aan onze leveringsplicht konden voldoen. Aansluitend zijn we gestart met het inschuren van de “fabriekers”. Door de vele regen hebben we een paar dagen stil gestaan. Op 11 oktober zijn we verder gegaan met de laatste hectares bewaaraardappels voor in de schuur. Afgelopen zaterdag hebben de oogst afgerond. Aansluitend hebben we oliebollen gegeten, een echte Drentse traditie die we graag in ere houden.
oliebollen baakken