Oliebollen.

Oliebollen.

Onlangs stonden de oliebollen weer op tafel. Een goede traditie waar we aan vast blijven houden. Met het eten van oliebollen vieren we dat alle aardappels gerooid zijn.

De laatste zetmeelaardappels zijn later binnen gehaald dan normaal. We hebben de zetmeelaardappels zolang mogelijk groen gehouden. Zo hoopten we de gemiste groeidagen door de droogte van afgelopen zomer weer goed te maken. Maar dan is natuurlijk een illusie.

De pootaardappeloogst was redelijk en veel beter dan vorig jaar. In veel gevallen heeft late loofvernietiging, dus meer groeidagen, een deel van de opbrengst goed gemaakt. Bij de zetmeelaardappels voor Avebe was dat niet het geval. De opbrengst was hoger dan in 2018 maar nog steeds erg matig. Jammer genoeg valt het zetmeelgehalte tegen wat je niet zou verwachten in een droog jaar. De opbrengsten wisselen ook enorm per perceel. Bij onze boerderij is heel weinig water gevallen. Percelen verder van huis zijn substantieel beter dankzij een bui regen gedurende de zomer. Voor 2020 hopen we weer op een normaal jaar.

St. Veldleeuwerik stopt.

St. Veldleeuwerik stopt.

Stichting Veldleeuwerik staat al geruime tijd in het teken van verandering. De huidige structuur en het verdienmodel sluiten niet meer aan op de veranderende manier waarop de keten, sector, maatschappij en overheid tot verduurzaming willen komen in de landbouw. Al eerder scherpte de stichting haar ambitie aan en definieerde ze meetbare indicatoren om de positie en impact van Veldleeuwerik concreet te maken. Het afgelopen jaar is er zeer actief gezocht naar mogelijkheden om het voortbestaan van de huidige werkwijze van Veldleeuwerik te waarborgen. Hierbij stonden de onafhankelijkheid en de belangen van de telers voorop. Helaas hebben deze pogingen niet voldoende resultaat opgeleverd, zodat het financieel niet meer verantwoord is om het huidige Veldleeuwerik volgend jaar te continueren. Daarom is besloten om de activiteiten van Veldleeuwerik per 1 januari 2020 te stoppen.

Stoppen vanuit kracht

Nog nooit was Veldleeuwerik relevanter. De stichting is inhoudelijk prominent in beeld bij de overheid, en de Veldleeuwerik thema’s zijn maatschappelijk actueler dan ooit. Het belang van het praktijknetwerk leeft dan ook meer dan ooit bij ministeries, onderzoeksinstellingen en sectorpartners. Echter, het voortbestaan is niet vanzelfsprekend. De huidige systematiek en ketenaanpak leiden niet tot financiële meerwaarde van duurzaam geproduceerd voedsel. Het aantal deelnemende bedrijven neemt af, en daarmee ook de baten van de stichting. Het einde van de huidige werkwijze van Veldleeuwerik is daarom een onontkoombare conclusie. En omdat Veldleeuwerik het niet verdient om stilletjes uit te doven, stoppen ze eind dit jaar.

Trots op bijna 18 jaar Veldleeuwerik

Al bijna 18 jaar wijden Veldleeuwerik telers zich met veel vakmanschap, passie en boerenwijsheid aan een zo duurzaam mogelijke manier van voedsel produceren. Daardoor heeft Veldleeuwerik een belangrijke rol in de realisatie en vertaling van het begrip duurzaamheid in de landbouw. De gezamenlijke inzet binnen Veldleeuwerik is van grote betekenis geweest voor vele visies en plannen die de laatste jaren zijn ontwikkeld, of het nu gaat over klimaat, biodiversiteit, bodem, waterkwaliteit, plantgezondheid of economische duurzaamheid. Daar mogen we samen buitengewoon trots op zijn.

Broedplaats Odoorn

Ons bedrijf heeft zich in 2010 aangemeld bij Veldleeuwerik. Sinds 2015 zijn we Broedplaats (het voorbeeld en demonstratiebedrijf) van de stichting. De afgelopen jaren hebben we duizenden mensen op ons bedrijf mogen ontvangen. We hebben verteld waar de stichting voor staat en hoe we als moderne akkerbouw werken aan duurzaamheid. Dat deden we met concrete voorbeelden. Dit was voor de aanwezigen zeer leerzaam en leidde tot nuttige en interessante discussies. Een breed scala aan bezoekers was te gast: van Kamerleden tot schoolkinderen, van studiegroepen tot politieke partijen en alles wat daar tussen in zat. We hebben meerdere grote bijeenkomsten georganiseerd. Zoals een velddemo met machines voor het inwerken van groenbemesters. Een grote open dag tijdens de week van de akkerbouw. En een thema middag Boer-Bij-Burger over biodiversiteit.  Allemaal geslaagde events. We betreuren het dan ook zeer dat Veldleeuwerik stopt. Na 2020 gaan wij gewoon door met ons bedrijf. We zijn dan formeel geen Broedplaats meer. Toch zullen we graag mensen blijven ontvangen om te laten zien wat ons als akkerbouw dagelijks bezig houdt. U bent en blijft welkom.

Start aardappeloogst.

Start aardappeloogst.
We zijn begonnen met de oogst van de pootaardappelen. De start is dit jaar ruim een maand later dan normaal. Dit als gevolg van de droogte. De aardappels die groen waren hebben we zo lang mogelijk door laten groeien om toch nog enigszins een opbrengst te kunnen oogsten. De eerste gerooide percelen zijn wat zwaarder en hebben een redelijk opbrengst gezien de droge zomer. Op lichte grond zijn door het neerslag tekort de poters dood gegaan, hier zal de opbrengst niet mee vallen. Regionaal zijn er forse verschillen.
We rooien dit jaar voor het eerst met een 2 rijer. Na zeventien 1-rijige rooimachines op ons bedrijf is dit dus wat anders. De keuze is gevallen op een Grimme SE 260 met verlengde bunker en doorsteekwiel. De eerste ervaringen zijn positief. En in combinatie met de nieuwe Massey Ferguson 6715 VT zijn we er in rooicapaciteit fors op vooruit gegaan. De rooier is voorzien van een opbrengst meter, zodat we een goed beeld krijgen van de variatie binnen de percelen. Uiteraard worden de gegeven verder verwerkt in ons precisie landbouwproject MaxSus.
grimme 260 stof
Door de droogte is het erg stoffig.

Graanoogst 2019.

Graanoogst 2019.

Ondanks de droogte was de graanoogst dit jaar niet zo vroeg als in 2018. De laatste week van juli is vrij normaal voor de oogst van brouwgerst. Als gevolg van de droogte konden we wel eerder op de dag starten. Normaal gesproken moet de zon eerst flink schijnen wil het graan droog genoeg zijn en dat is vaak in de loop van de middag. Maar door de uitblijvende regen en de periode van 40 graden een week eerder was de gerst kurkdroog. Dus na de koffie werd al gestart met het combinen. En als je vroeg start kun je veel doen op een dag. De brouwgerst was dan ook zo binnen. De opbrengsten zijn matig. Met name de lichte zandgrond heeft fors geleden van de droogte. De betere, leemhoudende gronden, gaven nog een redelijke opbrengst. Nu de percelen vrij zijn wordt er natuurgras over verstrooid. Dit wordt samen met het verhakselde stro ingewerkt en na voldoende regen wordt er een groenbemester in gezaaid.

Bezoek Landbouw minister Carola Schouten

Bezoek Landbouw minister Carola Schouten
Maandag 8 juli 19 was minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Carola Schouten te gast op ons akkerbouwbedrijf. Zij kwam om met eigen ogen te zien hoe droog het is. De huidige situatie is niet best. Er dreigt voor het tweede jaar op rij een forse financiële schade voor de akkerbouw als gevolg van het neerslag te kort. Het is op dit moment droger dan in 2018. De minister was onder de indruk van de trieste situatie in het veld.
Gelukkig was er tijdens dit bezoek ook nog tijd om andere actuele onderwerpen te bespreken. Tijdens de maaltijd, die we met het hele gezin en de minister nuttigden werd er gesproken over kringloop landbouw en gewasbeschermingsmiddelen. De akkerranden en de vele insecten die daar door de Vlinder Stichting geteld worden kwamen aan de orde. Ook mocht de winstverdeling in de voedselketen niet ontbreken. De minister nam alle tijd om in gesprek te gaan. Ze had oprecht aandacht voor onze situatie en onze kijk op de hedendaagse landbouw. Na het keukentafel gesprek is er gekeken bij een perceel zetmeelaardappelen. Hier was goed te zien hoe droog het is. De slappe bladeren van de verdorde planten laten de ernst van de situatie goed zien. Ook had ze nog even tijd om in de aardappels een vlog met onze dochter Sterre te maken (zie elders op onze site) Aansluitend was er gelegenheid voor de pers om haar te bevragen.
We zijn blij met het bezoek en danken de minister voor haar komst. En nu hopen dat het snel gaat regenen.
minister schouten aan tafel

De droogte van 2019.

De droogte van 2019.

Het jaar 2019 begint steeds meer op 2018 te lijken en niet in positieve zin. De droogte slaat voor het tweede jaar op rij toe. Waar vorig jaar heel Noord West Europa met de droogte te kampen had, is het nu een strook aan de oostkant van Nederland. Het potentieel neerslagoverschot is in dit gebied fors negatief. Deze droge periode komt ook eerder dan in 2018. In dat jaar viel er in mei nog veel regen. Op sommige plaatsen met waterschade. Dankzij die regen was de graanoogst goed. Nu is het vanaf mei al droog. De zomergerst leed in deze maand al aan droogte en het kleine beetje regen in juni heeft niet geholpen. De opbrengst zal dan ook veel lager zijn dan vorig seizoen. De suikerbieten houden nog redelijk stand, al is de droogte goed te zien op de lichte perceelsgedeelten. Deze bieten “slapen” en zullen na een natte periode hopelijk verder groeien (zie foto).  Als er regen komt is hier dan nog een redelijke opbrengst te verwachten. Voor de aardappels is het nu kritiek. De pootaardappelen hebben als gevolg van de droogte een deel van de knollen laten staan. Waardoor de opbrengst zeker lager uit zal vallen. De zetmeelaardappelen hebben nog een lange weg voor de boeg. Als er regen komt dan zijn er percelen die zich enigszins zullen herstellen. Hier is nog een redelijk opbrengst te verwachten. Maar er zijn ook percelen of perceelsgedeelten die inmiddels zo geleden hebben dat er geen of weinig aardappels meer bijgroeien. Kortom een zorgelijke situatie.

aardappels verdroogd

 

Wilde bijen weten akkerranden goed te vinden.

Wilde bijen weten akkerranden goed te vinden.

Op 25 juni kregen 20 aanwezigen van Jens Bokelaar van De Vlinderstichting de eerste resultaten te horen van het driejarige monitoringsonderzoek op ons akkerbouwbedrijf. In 2018 zijn 11 verschillende soorten bijen en hommels aangetroffen in de bloemenranden, waaronder de vrij zeldzame kleine harsbij. Daarnaast zijn er vorig jaar 14 verschillende soorten zweefvliegen en 8 verschillende soorten vlinders waargenomen. In totaal zijn bijna 350 bijen en hommels geteld. En dit zijn, gezien het extreem droge jaar waardoor de bloemenranden vroeg uitgebloeid waren, mooie resultaten. In 2019 zijn al meerdere soorten wilde bijen aangetroffen, waaronder twee parasitaire soorten. Deze soorten komen alleen voor als het goed gaat met hun gastheer, een andere soorten bij. Het monitoringsonderzoek is een gezamenlijk initiatief van BASF, De Vlinderstichting en Stichting Veldleeuwerik.

In 2018 is een driejarig monitoringsonderzoek gestart naar bestuivers in akkerranden rond ons bedrijf. Doel van het project is het bevorderen van bestuivers door middel van de aanleg van bloemrijke akkerranden. In het onderzoek worden twee bloemenmengsels met elkaar vergeleken; een standaard mengsel, dat voor een deel uit uitheemse planten bestaat, en een inheems mengsel met lokale inheemse soorten. De monitoring wordt uitgevoerd door De Vlinderstichting.

Het succesvol laten slagen van een akkerrand is geen eenvoudige opgave gebleken. Jan Reinier: “aardappelen telen is eenvoudiger dan een akkerrand, timing en beheer bepalen een groot deel van het succes. En zelfs al doe je op 2 plekken precies hetzelfde, dan kan het nog tot een verschillend resultaat leiden.” Vorig jaar zijn op dezelfde dag op twee verschillende plekken de twee mengsels gezaaid. Op het ene perceel met een goed resultaat op het andere perceel een slecht resultaat met een flinke veronkruiding. Bij najaarszaai van akkerranden is de kans op succes groter. Maar dit valt samen met de drukke oogsttijd. Ook het beheer van de akkerranden heeft grote invloed op de planten die voorkomen in een akkerrand en daarmee op de bestuivers die worden aangetrokken.

Ook de eerste resultaten van dit monitoringsonderzoek tonen aan dat akkerranden waarde hebben voor hun omgeving. Boeren zijn ook welwillend om de randen tegen een passende beloning aan te leggen, maar er is ook nog meer kennis nodig om de rand altijd succesvol te laten slagen.

grashommel

Foto: De grashommel werd (voor het eerst in 50 jaar) in Drenthe gezien, in onze randen.

 

 

Precisielandbouwdag een succes!

Precisielandbouwdag een succes!

Op 23 mei 2019 organiseerde Agrio haar eerste akkerbouwevenement bij ons op het bedrijf. Deze dag stond in het teken van precisielandbouw. Vier sprekers gaven tijdens de plenaire sessie hun kijk op precisielandbouw en deelden hun praktijkervaringen. Daarnaast waren er meerdere workshoprondes waar de bezoekers kennis kon nemen van de verschillende technieken. Zo waren er demo’s met een drone en met een spuit met gewassensoren. Ook waren er meerdere standhouders waar de nodige kennis gehaald kon worden. De opkomst was met 150 bezoekers uit heel Nederland boven verwachting. In onderstaande links een verslag en een foto impressie van de dag.

verslag:

https://www.akkerwijzer.nl/artikel/206263-precisielandbouw-een-zegen-of-toch-een-speeltje-voor-de-jonge-boer/

fotoreportage:

https://www.akkerwijzer.nl/artikel/206290-fotoserie-akkerwijzer-precisielandbouwdag-2019-in-odoorn-dr/

 

Bezoek delegatie ministerie LNV

Bezoek delegatie ministerie LNV

Woensdag 15 mei bracht een delegatie van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een bezoek aan Drenthe. Dit na aanleiding van een stakeholders bijeenkomst van Stichting Veldleeuwerik eerder dit jaar. Daar gaf iemand van het ministerie een inleiding over oa kringlooplandbouw. Daarin kwamen meerdere voorbeelden naar voren die we al lange tijd toepassen. Om een beeld van de praktijk te kunnen geven heb ik de mensen van het ministerie uitgenodigd op ons bedrijf en deze werd positief ontvangen. Afgelopen woensdag was het zover en verwelkomden  we maar liefst 13 personen.

Om de bezoekers niet voor een halve dag naar het (verre) noorden te laten komen zijn we de ochtend naar een belangrijke speler in de regio geweest. We bezochten het kweekbedrijf van Averis Seeds in Valthermond. Deze honderd procent dochter van onze coöperatie Avebe houdt zich bezig met het kweken van nieuwe aardappel rassen voor de zetmeelindustrie en het vermarkten van pootgoed. De groep kreeg eerst een inleiding over de strategie van Avebe en allerlei actuele zaken. Vervolgens kregen we een korte rondleiding door de kassen en kwam het kweekwerk aan de orde.

lnv bezoek 3 karna

De lunch werd in Odoorn, in onze vergaderzaal, genuttigd. Waarna ik een inleiding mocht houden over verschillende onderwerpen waar we mee bezig zijn op ons landbouwbedrijf. Duurzame akkerbouw volgens de methodiek van Veldleeuwerik werd belicht, waarna meerdere praktijk voorbeelden aan de orde kwamen. We hebben gesproken over biodiversiteit, precisie landbouw en energie. Maar ook is de te lage bemestingsnormen zijn aangestipt. Aansluitend maakten we een rondje over het bedrijf. En hebben we bij het proefveld met een biologische fungicide gekeken. Wat mij betreft een geslaagde dag.